Visie

Visie werkgroep Bosrijk: natuurlijk bos in het Ketelwald
versie 26 januari 2017

Natuurlijk bos
Werkgroep Bosrijk streeft naar natuurlijk bos, dat wil zeggen bos dat zich - vrijwel - zonder ingrijpen van de mens mag ontwikkelen. Natuurlijk bos is op de eerste plaats te herkennen aan inheemse boomsoorten die horen bij de heersende standplaatsomstandigheden. Een tweede kenmerk is dat uiteindelijk bomen in alle leeftijdsstadia aanwezig zijn. Verder wordt een natuurlijk bos gekenmerkt door de aanwezigheid van veel staand en liggend dood hout en een karakteristieke flora en fauna. Ook de bodem van natuurlijk bos vertoont zeer specifieke kenmerken.

Huidige situatie in het Ketelwald
Het Ketelwald - het uitgestrekte bos tussen Nijmegen en Kleef - bevat percelen van (tamelijk) natuurlijk bos. Vaak bevinden deze percelen zich op locaties met een relatief hoge ecologische waarde. Zo'n kern kan bestaan uit een bosopstand met relatief oude bomen van inheemse soorten; we noemen dit een oudboskern. Maar het kan ook gaan om locaties waar nu geen oude inheemse bomen groeien maar, gezien de soorten-samenstelling van kruidlaag, het bodemleven en de bodemstructuur, waarschijnlijk van oudsher wel natuurlijk bos heeft gestaan; we noemen dit een oudboslocatie. Vaak hebben deze locaties een kenmerkende soortensamenstelling van de kruidlaag en een bijzonder bodemleven.

Wat wil werkgroep Bosrijk?
We willen dat zowel de huidige oudboskernen als de oudboslocaties worden aangewezen als 'natuurlijk bos in ontwikkeling' en dat zo snel mogelijk het beheer daarop wordt afgestemd. Het streven is dat het beheer uiteindelijk vrijwel stopt zodat het bos zich optimaal kan ontwikkelen tot een natuurlijk en oud bos met de flora en fauna die erbij hoort.

Waarom natuurlijk bos?
We zijn ervan overtuigd dat natuurlijk bos in zichzelf een grote waarde heeft (intrinsieke waarde), maar dat het ook van grote waarde is voor mensen, om ervan te genieten, inspiratie op te doen, rust en eenheid te voelen. Daarom bepleiten we dat mensen toegang hebben tot dit bos. De kans op verstoring moet wel zo klein mogelijk zijn.

 
 

Veiligstelling netwerk van natuurlijk bos
Om het netwerk van natuurlijk bos in het Ketelwald voor een langere periode veilig te stellen pleiten we ervoor dat dit netwerk van natuurlijk bos een maximale beschermde status krijgt.

Strategie om te komen tot natuurlijk bos
Bij bossen met een boomsoortensamenstelling die geheel of nagenoeg natuurlijk is kan direct overgegaan worden op nulbeheer of een minimaal beheer. Een natuurlijke boomsoortensamenstelling wil zeggen dat de aanwezige boomsoorten inheems zijn en dat verhouding tussen de soorten in overeenstemming is met de abiotische factoren ter plekke.
Bij bossen die qua soortensamenstelling nog geen natuurlijk bos zijn maar wel op een oudboslocatie staan, in het bijzonder productiebossen, kan het beter zijn om eerst doelgerichte ingrepen te plegen, bijvoorbeeld het verwijderen van niet-inheemse bomen en het bestrijden van invasieve exoten (in Ketelwald vooral Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers).
Het beheer van de natuur rondom de kernen wordt zo ingericht dat het natuurlijk bos (in ontwikkeling) beschermd wordt tegen negatieve (menselijke) invloed van buiten of (dominante) invasieve soorten. De natuur rondom het natuurlijk bos vormt zodoende een bufferzone.
Daarnaast bepleiten we het instellen van corridors tussen de kernen van natuurlijk bos (in ontwikkeling). We bepleiten dat brede stroken bos zo beheerd worden dat de organismen die thuishoren in natuurlijk bos ervan gebruik kunnen maken om van de ene naar de andere kern te migreren. Dat betekent dat die corridors in meerdere of mindere mate kenmerken van natuurlijk bos gaan vertonen.
Zodoende ontstaat binnen het Ketelwald een netwerk van kernen van natuurlijk bos omgeven door bufferzones en verbonden door corridors.